Het pluimvee-adenovirus behoort tot de familie van de Adenoviridae. Binnen deze adenovirussen onderscheid men 3 serogroepen die verschillende vogelsoorten aantasten waarvan serogroep I duiven infecteren.
Men onderscheid adenovirose type 1 of klassieke adenovirose en adenovirose II met necrotiserende hepatitis.
In het eerste geval zijn vooral dieren van 3 à 5 maanden oud betrokken, zelden of nooit dieren ouder dan 1 jaar. De ziekte kent een typisch epidemisch verloop met een piek in juni. Zieke dieren vertonenbraken, waterige diarree, vermageren en een slechte algemene toestand. De mortaliteit is laag en de dieren herstellen na 1 à 2 weken. Complicaties met onder andere Escherichia coli verlengen de ziekteduur en verhogen de mortaliteit in belangrijke mate. Het vaststellen van diarree en braken bij nagenoeg alle jongen is een sterke indicatie voor adenovirose. Intranucleaire inclusielichaampjes in de hepatocyten en enterocyten kunnen worden vastgesteld.
Adenovirose type II komt bij dieren van alle leeftijden voor en wordt gekenmerkt door levernecrose en de aanwezigheid van eosinofiele intranucleaire inclusielichaampjes in de lever. Braken en waterige uitwerpselen komen zeldener voor en sterfte treedt gemiddeld na 12 à 48 h op en treft gemiddeld 30% van de dieren. Plotse sterfte bij een aantal dieren terwijl andere dieren gezond zijn, is een indicatie voor deze aandoening. Deze acute sterfte kan zich gedurende een periode van 6 weken op een hok voordoen, nadien doen nieuwe sterfgevallen zich vaak intermitterend voor.
Bij sectie treft men een typisch gele, bleke gezwollen lever met focale en diffuse necrose en eosinofiele/amphofiele inclusies.
Zie ook:
Een geïnactiveerd combinatievaccin met pluimvee-adenovirus, duivenparamyxovirus en duivenherpesvirus dat vanaf de leeftijd van 4 weken moet worden toegediend, is beschikbaar.
Het vaccin wordt geïndiceerd voor de actieve immunisatie van duiven vanaf een leeftijd van 4 weken ter:
- reductie van de ernst van klinische symptomen en grote laesies veroorzaakt door het adenovirus (AdV), en wel van de typen 7/E, 2/D, 3/D en 4/C behorend tot subgroep I,
- reductie van mortaliteit, de frequentie en de ernst van klinische symptomen veroorzaakt door het paramyxovirus type 1 (PMV1) en
- reductie van de ernst van klinische symptomen, grote laesies en de uitscheiding van virussen veroorzaakt door het duivenherpesvirus.
De timing van de vaccinatie/hervaccinatie dient gebaseerd te zijn op een risico- en batenbeoordeling door de behandelend dierenarts, met inachtneming van de prevalentie van concrete ziekten in de fokkerij en de periode met het grootste risico van overdracht van de ziekten (d.w.z. het begin van het vliegseizoen, het expositieseizoen en/of het legseizoen).