Het diergeneesmiddel op basis van diazepam is bij honden en katten geïndiceerd voor de kortdurende behandeling van convulsies en skeletspierspasmen van centrale en perifere oorsprong en net zoals de combinatie zolazepam en tiletamine, ook als onderdeel van een pre-anesthesie- of sedatieprocedure (radiografie, hechtingen, abdominale chirurgie,…). Midazolam is in combinatie met ketamine bij het paard geïndiceerd voor de inductie en intubatie voorafgaand aan de inhalatieanesthesie. Midazolam biedt een goede spierrelaxatie tijdens de anesthesie.
Benzodiazepines binden op een allosterische zijde van de specifieke GABA-receptoren (gamma-aminoboterzuur) die, al naargelang de verschillende subtypes, ter hoogte van verschillende subcorticale niveaus (primair limbisch, thalamisch en hypothalamisch) in de hersenen en het ruggenmerg voorkomen. Wanneer de postsynaptische GABA-A-receptoren binden met GABA dat in de synaps vrijgesteld wordt, opent er zich een chloridekanaal waardoor een hyperpolarisatie en dus een neuronale blok ontstaat en een inhibitie van de monoaminerge neuronen. Door de binding met benzodiazepines wijzigt de affiniteit van de receptor voor GABA en versterkt daardoor diens actie. Door het openen van de chloridekanalen verhoogt de permeabiliteit voor chloor. Voor deze activiteit is de aanwezigheid van GABA noodzakelijk. GABA-B-receptoren binden met proteïne G en veroorzaken op die manier een anxiolytische, sedatieve, myorelaxerende en anticonvulsieve werking.
Door de identificatie van benzodiazepinereceptoren werden specifieke antagonisten ontwikkeld zoals flumazenil dat als humaan geneesmiddel voor hospitaal gebruik in de handel is.
De klinische werking van de verschillende benzodiazepines wordt vooral bepaald door de dosering, de kinetiek en het doeldier maar vertoont op zich geen significante verschillen.
Benzodiazepines kunnen naargelang het geneesmiddel im of iv worden toegediend. Benzodiazepines hebben een hoge eiwitbinding en worden gemetaboliseerd (demethylatie en hydroxylatie) tot actieve metabolieten die de verlenging van de effecten van sommige moleculen verklaren. Het merendeel van de metabolieten wordt uitgescheiden in de urine, een klein deel via de feces. Voorzichtigheid bij lever- en nierproblemen is geboden. Vermoedelijk bestaat er een enterohepatische heropname die het opnieuw optreden van de sedatieve effecten na 6 tot 8 h verklaart.
Gelijktijdig gebruik met organische fosforderivaten.
Respiratoire, cardiovasculaire, lever- en pancreasinsufficiëntie en intracraniale hypertensie.
Cardiovasculaire en respiratoire depressie zijn alhoewel aanwezig, meestal matig. Hierdoor zijn deze substanties relatief veilig tenzij bij verzwakte dieren. Buiten een lichte vasodilatatie en hypotensie worden geen bijwerkingen van belang beschreven. Tevens kan een thromboflebitis na, en pijn tijdens de injectie waargenomen worden. Excitaties en gedragsveranderingen bij solo iv-gebruik van benzodiazepines zijn mogelijk bij kleine huisdieren. Hogere dosissen van combinaties van benzodiazepines met tiletamine kunnen leiden tot tachycardie, hypertensie, spierspasmen en kortstondige apnee.
Ataxie en incoördinatie komen vaak voor bij het paard en kunnen ook bij andere dieren vastgesteld worden.
Bij accidentele overdosering kan flumazenil (humaan geneesmidddel voor hospitaal gebruik) samen met een gepaste ondersteuningstherapie aangewend worden.
Benzodiazepines verlengen de effecten van de meeste anesthetica. Ademhalingsonderdrukking die door opioïden of andere anesthetica veroorzaakt worden, kunnen door benzodiazepines versterkt worden. Pentobarbital verhoogt de affiniteit van benzodiazepines voor de benzodiazepinereceptoren. Cimetidine, erythromycine, itraconazole of ketaconazole, valproïnezuur en propanol vertragen de metabolisatie van diazepam. Dexamethason kan de werkzaamheid van diazepam verkleinen. Het gebruik van midazolam met H2-antihistaminica, barbituraten, lokale anestetica, opioïden en stoffen met een depressieve werking op het centraal zenuwstelsel kunnen het sedatief effect van midazolam versterken.
Bij lever- of nierlijden, verzwakte dieren, dehydratatie, anemie, obesitas, oudere dieren, glaucoom, shock, coma of ademhalingsproblemen, dienen deze stoffen te worden toegediend met de nodige voorzichtigheid.
De benzodiazepines passeren de placentabarrière zodat neonati eveneens gesedeerd zijn.
