Rabiës is een wereldwijd verspreide aandoening die verschillende epidemiologische vormen kan aannemen: de urbane vorm, de sylvatische vorm en de vorm gerelateerd aan vleermuizen.
De regularisatieprocedure voor honden, katten en fretten die Oekraïense vluchtellingen vergezellen is sinds 15 juni 2023 afgeschaft.
Vaccins met geïnactiveerd rabiësvirus of met een recombinant kanariepokkenvirus dat het glycoproteïne G gen van het rabiësvirus uitdrukt.
Tegenwoordig zijn uitsluitend geïnactiveerde of recombinantvirusvaccins toegelaten die het risico van de ziekte uitsluiten. Bovendien worden bepaalde van deze vaccins geproduceerd uitgaande van geattenueerde stammen, wat een dubbele veiligheid geeft.
In tegenstelling tot de meeste andere vaccins kunnen rabiësvaccins voor meerdere doeldieren geïndiceerd zijn. Vaccins zijn beschikbaar voor carnivoren en herbivoren.
Bepaalde rabiësvaccins zijn beschikbaar voor vossen. Het betreft een vaccin met een geattenueerde mutant van het rabiësvirus of een vaccin op basis van het glycoproteïne van het rabiësvirus. Deze vaccins kunnen in opdracht van de overheid vanuit de lucht over een bepaald gebied worden verspreid en zijn niet voor andere doeleinden bestemd. Campagnes om vossen op deze manier tegen rabiës te vaccineren, hebben geleid tot het uitroeien van de ziekte in ons land. België is momenteel officieel erkend als vrij van zowel de urbane als de sylvatische vorm van rabiës.
Het behandelen van mensen die aan het virus werden blootgesteld, een andere bijzonderheid van het rabiësvaccin, wordt systematisch toegepast. Het is niet toegestaan om dieren op deze manier te behandelen. In bepaalde landen kan van deze regel worden afgeweken indien de eigenaar van het dier een geldig vaccinatiecertificaat kan voorleggen.
Omdat rabiës een belangrijke zoönose is, wordt de bestrijding ervan wettelijk geregeld, zowel op internationaal (Wereldgezondheidsorganisatie, Office International des Epizooties) als op nationaal vlak. Gezien de epidemiologische implicaties van deze ziekte, is het de verantwoordelijkheid van de dierenarts om het vaccinatieprotocol en de wettelijke voorschriften strikt te respecteren.
In alle Europese lidstaten en Noord-Ierland gelden dezelfde regels voor het reizen met honden, katten en fretten (zie Verordening (EU) Nr. 576/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 betreffende het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 998/2003). Een aantal lidstaten stelt wel bijkomende voorwaarden.
- Vaccinatie tegen rabiës is verplicht voor honden, katten en fretten die naar andere EU-landen reizen of terugkeren uit deze landen.
- Honden, katten of fretten die tegen rabiës worden gevaccineerd moeten geïdentificeerd zijn en de vaccinatie wordt genoteerd in het paspoort van het dier.
- De eerste vaccinatie van honden, katten en fretten tegen rabiës kan pas vanaf de leeftijd van 12 weken worden uitgevoerd, en is na 21 dagen geldig.
- Jonge (< 12 weken), niet gevaccineerde dieren mogen niet meer in België binnengebracht worden. Aangezien jonge dieren pas vanaf 12 weken gevaccineerd mogen worden en de primovaccinatie pas na 21 dagen geldig is, kunnen deze dieren dus slechts vanaf de leeftijd van 15 weken in België binnengebracht worden.
- De primovaccinatie is pas geldig 21 dagen na de vaccinatie.
De hervaccinatie is geldig vanaf het moment van vaccinatie op voorwaarde dat de vaccinatie plaats vindt binnen de geldigheidsduur van de vorige vaccinatie. Indien de vaccinatie wordt uitgevoerd buiten deze periode, wordt ze beschouwd als een primovaccinatie. - De geldigheidsduur van de vaccinatie is deze die vermeld is in de bijsluiter/SKP van het vaccin.
- De eigenaar of verantwoordelijke die dieren invoert uit een land met hoog risico voor rabiës, is verplicht om deze dieren te laten controleren en aan de hand van serologische testen de activiteit van de vaccinatie bij de dieren aan te tonen.
- Om te reizen naar Noord-Ierland, Ierland, Zweden, Finland en Malta is geen bloedonderzoek meer vereist dat bewijst dat het dier immuun is tegen hondsdolheid. Voor Noord-Ierlland, Ierland, Finland en Malta dienen de dieren behandeld te zijn tegen Echinococcus (minstens 24 h en hoogstens 120 h voor hun aankomst)
- Voor België is de vaccinatie tegen rabiës van honden en katten ten zuiden van Samber en Maas en voor honden die met hun eigenaars op campings verblijven sinds kort niet meer verplicht.
Voor reizen naar het Verenigd Koninkrijk wordt na 1 januari 2021 een onderscheid gemaakt tussen reizen naar Noord-Ierland waar de regels van de EU blijven gelden (zie hierboven) en reizen naar Groot-Brittannië (Engeland, Schotland en Wales) dat voortaan als een derde land wordt beschouwd. Honden, katten en fretten die vanuit de EU naar Groot-Brittannië reizen, moeten geïdentificeerd zijn, een geldige rabiësvaccinatie hebben en behandeld zijn tegen Echinococcus zoals hierboven beschreven. Het EU-dierenpaspoort dat in een EU-land of Noord-Ierland werd uitgereikt blijft een geldig reisdocument voor reizen naar Groot-Brittannië en vermeld het identificatienummer, de rabiësvaccinatie en Echinococcus-behandeling.
Voor reizen naar andere derde landen en terug zijn zowel de voorwaarden van het land van bestemming als die voor de terugkeer naar ons land van toepassing.
Voor uitgebreidere informatie zie www.health.belgium.be kies ‘Dieren en planten’ en vervolgens ‘Reizen met gezelschapsdieren’.