Goedaardige droes (Eng.: strangles) is een hoogst besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen en de regionale lymfeklieren van paarden en paardachtigen, veroorzaakt door de bacterie Streptococcus equi (S. equi). De ziekte gaat gepaard met koorts, neusvloei, slikproblemen, gezwollen lymfeklieren en daarna abcesvorming in de lymfeklieren van de bovenste luchtwegen zoals de submandibulaire en retrofaryngeale lymfeklieren. Sterfte komt zelden voor.
Ernstige complicaties kunnen in zeldzame gevallen voorkomen zoals ‘verslagen droes’ met abcesvorming in de inwendige lymfeknopen of purpura haemorrhagica (morbus maculosus), een overgevoeligheidsreactie van het lichaam die optreedt na het doorlopen van de ziekte. Ook longontsteking of borstvliesontsteking zijn gevreesde complicaties.
De overdracht van de bacterie vindt plaats door direct contact of via besmette voorwerpen. Dieren kunnen na hun herstel nog tot 4 à 6 weken de bacterie uitscheiden. Klinisch gezonde dragerdieren waarbij de bacterie in de luchtzak aanwezig is, zijn belangrijk voor het behoud van de bacterie tussen uitbraken en het ontstaan van uitbraken op bedrijven die eerder vrij waren van de ziekte.
Het subunit vaccin bevat recombinante eiwitten van S. equi: CCE en Eq85 die elk aminozuursequenties van verschillende celoppervlakte-antigenen van S. equi bevatten en het endopeptidase-eiwit IdeE.
Gevaccineerde dieren kunnen onderscheiden worden van geïnfecteerde dieren (zie verder onder Bijzonderheden).
De basisvaccinatie bestaat uit 2 injecties met 4 weken interval. Er zijn geen gegevens beschikbaar over langdurige klinische immuniteit na toediening van hervaccinaties met een enkele dosis. Daarom wordt bij paarden met een hoog risico op S. equi-infecties aanbevolen om na twee maanden het basisvaccinatieschema te herhalen.
Een tijdelijke verhoging van de lichaamstemperatuur tot 2,6 °C gedurende één tot vijf dagen en voorbijgaande, lokale reactie ter hoogte van de injectieplaats, mucopurulente ooguitvloeiing komen na vaccinatie zeer vaak voor (> 1/10 gevaccineerde dieren).
Verlies van eetlust en veranderingen in het gedrag gedurende één dag komen vaak voor (> 1 maar < 10/100 gevaccineerde dieren).
Anafylactoïde reacties treden in zeer zeldzame gevallen op (< 1/10.000 gevaccineerde dieren).
Vaccinatie van veulens kan vanaf de leeftijd van 8 maanden.
Er is geen informatie beschikbaar over het gebruik van het vaccin bij seropositieve dieren, waaronder dieren met maternale antistoffen.
De veiligheid en werkzaamheid van het vaccin tijdens de dracht of lactatie werd niet onderzocht en vaccinatie wordt daarom in deze situaties afgeraden.
De veiligheid en werkzaamheid van dit vaccin werd niet onderzocht bij fokdieren. Vaccinatie bij deze dieren dient te gebeuren overeenkomstig de baten/risicobeoordeling.
Het vaccin is geïndiceerd voor gebruik bij gezonde paarden met een duidelijk hoog risico op infectie met S. equi in gebieden waar deze bacterie aanwezig is. Het vaccin is werkzaam voor de vermindering van de acute klinische ziekteverschijnselen (koorts, hoesten, slikproblemen, tekenen van depressie) en van het aantal abcessen in de submandibulaire en retrofaryngeale lymfeknopen. Gevaccineerde paarden kunnen nog geïnfecteerd worden met S. equi en deze bacterie uitscheiden.
Het effect van vaccinatie op latere stadia van de infectie, het openbreken van de abcessen, prevalentie van dragerschap, metastatische abcessen, purpura haemorrhagica en myositis en herstel, is niet bekend.
Ongeacht vaccinatie moeten op de locatie waar paarden gehouden worden, geschikte maatregelen rond bioveiligheid en hygiëne ter beheersing van S. equi nageleefd worden.
Aangezien het vaccin geen levende bacteriën of bacterieel DNA bevat en de aanwezige antigenen niet gebruikt worden in diagnostische ELISA-testen, kunnen geïnfecteerde dieren onderscheiden worden van gevaccineerde dieren.