WHO plaatst colistine op de lijst van de kritische antibiotica met hoogste prioriteit

Actualiteit
Actief bestanddeel: 
colistine
Topics: 
Goed gebruik van antibiotica

Het gebruik van antibiotica bij voedselproducerende dieren kan via de voedselketen aanleiding geven tot de verspreiding van antibioticaresistente bacteriën van dieren naar mensen. Het rationeel gebruik van antibiotica in de diergeneeskunde helpt het ontstaan en de verspreiding van deze resistentie tegen te gaan. Om nationale overheden, beleidsmakers en gezondheidswerkers te helpen bij het beheersen van de risico’s van deze resistentieverspreiding ontwikkelt de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) een lijst (1) waarin alle antibiotica die in de humane geneeskunde gebruikt worden, geclassificeerd worden als "kritisch belangrijke", "hoogst belangrijke" en "belangrijke antibiotica" (2).

Bij de laatste herziening van deze lijst door de WHO werden de polymyxines, met ondermeer colistine, als kritisch belangrijk antibioticum met hoogste prioriteit (3) geclassificeerd.

Momenteel heeft colistine de AMCRA-code oranje. Dit betekent dat colistine enkel toegediend kan worden na de uitvoering van diagnostiek om het oorzakelijk agens aan te tonen en dat bij voorkeur ook een gevoeligheidstest wordt uitgevoerd.

De kritische antibiotica die momenteel opgenomen zijn in bijlage 4 van het KB van 21 juli 2016 zijn deze die tot de volgende klassen van antibiotica behoren: cefalosporines van de 3e en 4e generatie en fluoroquinolones van de 1e, 2e en 3e  generatie. In bepaalde landen zoals Franrijk wordt colistine reeds als een kritisch antibioticum erkend.

Zie ook Nieuwsbrief AMCRA 15 mei 2017.


Voetnoten

(1) WHO CIA list 5th revision - 2017

(2) Deze classificatie van de antibiotica die zowel in de humane geneeskunde als in de diergeneeskunde gebruikt worden, zegt niets over hun doeltreffendheid bij dieren noch over de risico’s die eraan verbonden zijn in de diergeneeskunde. De classificatie wordt bepaald door het risiconiveau voor de volksgezondheid en gebeurt op basis van 2 criteria en 3 prioriteitsfactoren.

Deze 2 criteria zijn::

  • De antibioticumgroep is de enige of op zijn minst één uit een beperkte groep therapieën die voor  de behandeling van een ernstige bacteriële infectie bij de mens in aanmerking komt.
  • De antibioticumgroep wordt gebruikt ofwel voor de behandelling van bacteriële infecties veroorzaakt door bacteriën die afkomstig zijn van niet-humane bronnen en naar de mens kunnen worden overgebracht, ofwel voor de behandeling infecties met bacteriën die resistentiegenen kunnen verwerven vanuit niet-humane bronnen.

Antibiotica die aan beide criteria beantwoorden zijn als "kritische" antibiotica geklasseerd, de als "hoogst belangrijke" geklasseerde antibiotica beantwoorden aan één van beide criteria en de overige antibiotica die aan geen van deze criteria beantwoorden, zijn als "belangrijke" antibiotica geklasseerd. 

De prioriteitsfactoren worden ondermeer bepaald door de mate waarin het antibioticum in de humane geneeskunde gebruikt wordt en door het aantonen van transmissie van resistente kiemen of resistentiegenen van niet-humane bronnen naar de mens.

(3) Naast polymyxines zijn ook de quinolones, cefalosporines van 3de 4de en 5de generatie, macrolieden, ketolieden en glycopeptides als kritische antibiotica geklasseerd.