De toediening van de aanbevolen dosis van een geneesmiddel resulteert dikwijls in een therapeutisch effect maar soms in een subtherapeutisch of toxisch effect.
Theoretisch zijn dit drie goed afgelijnde effecten en kan de clinicus de dosis aanpassen in de twee laatste gevallen. In de praktijk is het echter niet altijd duidelijk of het uitblijven van een effect het gevolg is van een onaangepaste dosis, het refractair zijn van de ziekte aan de behandeling, een verkeerde diagnose, interacties met andere farmaca enz.
Bepaling van de serumconcentratie van de farmacologisch actieve substantie van het geneesmiddel kan in sommige gevallen een hulpmiddel zijn om de dosis eventueel aan te passen. Dit wordt in de literatuur dikwijls omschreven als ‘drug monitoring’.
In hetgeen volgt wordt getracht een samenvatting te geven over de onderliggende redenering bij de bepaling van serumconcentraties (dosis-serum-effectrelatie), alsook de werkwijze om betrouwbare resultaten te bekomen, voor welke geneesmiddelen serumbepalingen nuttig en gangbaar zijn en tenslotte de interpretatie van de bepalingen.